|
SAFKAFKAS ARISI
Kafkas Arisi :
Kafkas arisinin (Apis mellifera Caucasica) ana yurdu Kafkasların dağlık
bölgesidir. Kafkasların alçak ovalarında sari abdomen halkalı olan Apis
mellifera Remipes alanlarına kadar değişik lokal formları bulunmakla birlikte
bizi ilgilendiren, dağ arisi da denen yüksek rakımlı bölgelerin uzun ve karlı
kışına adapte olmuş siyah renkli arılardır.
Dış
Görünüşü: (Morfolojik Özellikleri)
Diğer arılardan daha iridirler. Gözden çıkan isçi arıların ağırlıkları 70 - 80
mg.dır. Kitin esmer renktedir. Geçit formlarının ilk abdomen halkasındaki iki
adet kahverengi leke bulunur. Dağlık yöre Kafkaslarının tüm abdomen halkaları
siyahtır. Kıllarda gri renk baskındır. Erkeklerin thoraksları siyahtır. Ari
ırkları içinde en uzun dilli olanıdır. Uzun dilleri sayesinde derin tüplü
çiçeklerden de nektar toplayabilirler. Dil uzunlukları 6.6 - 7.25 mm. dır.
Ortalama 7.09 mm Cubital indeks 2.16 ile normaldir.
Koloni
Davranışları: (Fizyolojik Özellikleri)
İyi bir yavru yetiştiricisidir. Kuvvetli koloniler teşkil eder. Kıştan zayıf
çıkar, ilkbahar basında gelişme çok erken baslar ve düzenli seyreder. Koloninin
gelişme sürecinde ana ari bir günde 1100 - 1500 yumurta yumurtlayabilir.
Gömeçler üzerinde sessizdir. Kontrol için çerçeveler kovandan çıkarıldığı esnada
bile yaptıkları islere devam eder. Uysaldır, hırçın ve sokucu değildir. Çok
düzgün gömeç yapar ve sırlar. Göz sırları koyu renklidir. Propolisi çok taşır ve
kullanır. Balı ilk önce kuluçkalığa, sonra da ballığa depolar. Güçlü bir yiyecek
toplama yeteneğine sahiptir. Fazla bal yapar ve yavru gözlerine yakin depolar.
Yeni yiyecek kaynağı aramada çok basarilidir. Zengin nektar kaynaklarını çok iyi
değerlendirir. Kit kaynaklardan da en ekonomik yararı sağlar. Yağmacılık
eğilimleri fazladır. Doğal oğul verme eğilimleri zayıftır. Araştırmalar normal
şartlardaki kolonilerin % 13 ünün oğul verdiğini göstermiştir. Doğal
habitatlarında ağır ve uzun kış şartlarında üstün kışlama yeteneğine sahiptir.
Sonbaharda küçük bir delik hariç, uçuş deliğinin diğer kısımlarını propolis
perdesi ile kapatır. Yiyecek depolarını çok iyi korur ve tutumlu kullanır.
Sayılan bu özellikleri ile Dağ arisi olarak da adlandırılan Kafkas arıları, kişi
soğuk ve karlı iklimlerde basarili, dünyadaki iki önemli ari ırkından birisidir.
Kafkas arisi, ABD’nin kuzey eyaletlerinde, Kanada’da, Orta ve Kuzey Avrupa
ülkelerinde, Rusya’nin hemen her yerinde, Çin’de, Mançurya ve Moğolistan’da,
Orta Asya Cumhuriyetlerinde ve soğuk iklime sahip diğer bazı ülkelerde basari
ile kullanılan en önemli arı ırkıdır.
·Kafkas
Arisinin Kuzeydoğu Anadolu Bölgesindeki Mevcut Durumu
Gezginci aricilik başlamadan önce Ardahan, Artvin, Kars ve bazı çevre illerde
Kafkas arisi saf olarak bulunuyordu. Çünkü doğal coğrafya Kafkas arılarının saf
olarak kalabilmesini sağlıyordu. 1950’li yıllarda gezginci arıcılığın başlaması
ile bu illere çevre bölgelerden gelen farklı ırktan Suriye arisi, Iran arisi,
Anadolu arısı ve Muğla arısı gibi arılar Kafkas arisini melezlemişlerdir. Artik
bu illerde Kafkas arisi saf olarak bulunmamaktadır. Saf Kafkas arisi 1983
yılında Ardahan’ın Posof ilçesi dolaylarında bulunabilmişken, bugün Posof ve
çevresinin de melezlendiği görülmektedir. Zaman zaman Artvin-Zeytinlik ,
bölgesinde, bazen de Posof’ta konaklayan (ve melezlenmiş olan) Ardahan Aricilik
Üretme İstasyonu kolonileri ile 1999 yılında başka bölgelerden getirilerek
Ardahan köylülerine dağıtılan 1550 koloni bu melezlenmeyi tetiklemiştir. Ayrica
Akdeniz Bölgesinden gelerek Ardahan’da konaklayan bir ana ari üretim
isletmesi de, tüm bölgeye ana arılar satarak melezlenmeyi daha da
hızlandırmıştır.
Kafkas arisinin bulunduğu bu bölgenin çevresindeki Iran, Ermenistan, Suriye ve
Anadolu arılarının tamamı sari abdomen halkalı arılardır. Siyah renkli Kafkas
arisi, çevreden gelen sari renkli kolonilerle melezlendiğinde, Kafkas koloniler
de sari renkli isçi arılar ortaya çıkmaktadır. Böylece melezlenme kolayca
görülebilmektedir.
·Camili
Havzası’nda Saf Kafkas Irki Ari Varlığının Belirlenmesi
Artvin ilinin Borçka ilçesi Camili Havzası’ndaki tüm kolonilerin saf Kafkas
olarak kalabildiği, 1998 ve daha sonraki yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarla
belirlenmiştir.
|
